Penye, pamuk ipliklerinin eğrilmeden önce "tarama" (penyeleme) işleminden geçirilerek kısa liflerinden arındırılmasıyla elde edilen, pürüzsüz, yumuşak ve kaliteli bir örme kumaş türüdür. Tekstil sektöründe penye kumaşlar; iplik kalınlıklarına, örgü tekniklerine, esnekliklerine ve ağırlıklarına (gramaj) göre farklı çeşitlere ayrılır.
Hava geçirgenliği yüksek (nefes alabilen) yapısıyla terletmez, cilde dosttur ve esnek dokusu sayesinde günlük giyimde yüksek konfor sağlar
Piyasada en sık kullanılan ve üretilen penye kumaş çeşitleri ve özellikleri şunlardır:
Pamuk Oranı ve Yapısı
%100 Pamuk: Doğal, en kaliteli ve nefes alabilir formudur.
Likralı Penye: Pamuk ile birlikte %3-%5 oranında elastan/likra içerir, esnekliği artırılmış vücuda oturan giysilerde kullanılır.
Karışımlı Penye: Polyester karışımları, dayanıklılığı artırıp kırışmayı azaltmak için kullanılabilir.
Penye Kumaşın Temel Özellikleri
Yumuşaklık ve Kalite: Tarama işlemi sayesinde daha pürüzsüz ve yumuşak bir dokuya sahiptir.
Nefes Alabilirlik: Pamuklu yapısı sayesinde havayı geçirir, vücudu serin tutar.
Dayanıklılık: Kısa liflerden arındırıldığı için standart pamuklu kumaşlara göre daha uzun ömürlüdür.
Esneklik: Örme yapısı sayesinde rahat hareket imkanı sunar.
Nem Emme: Teri emer ve vücuttan uzaklaştırır.
Tüylenme: Düşük tüylenme özelliğine sahiptir, daha az deforme olur.
1. Örgü Yapısına ve Kalınlığına Göre Çeşitler
Süprem Penye (Single Jersey): En yaygın penye türüdür. Kumaşın ön yüzü düz, arka yüzü ters örgü görünümündedir. Hafif, esnek ve nefes alabilen yapısıyla özellikle yazlık t-shirt, atlet ve iç giyimüretiminde kullanılır.
İnterlok Penye (Interlock): Çift örgü tekniğiyle üretilir. Kumaşın hem önü hem de arkası pürüzsüz ve aynı görünümdedir. Süpreme göre daha kalın, tok ve esnektir. Genellikle kışlık/mevsimlik bodyler, bebek kıyafetleri ve spor giyim için tercih edilir.
Ribana Penye (Rib): Enine yüksek esneklik sağlayan, her iki yüzü de dikey çizgili (fitilli) görünen bir kumaştır. Esneme kabiliyeti çok yüksek olduğu için kıyafetlerin yaka, kol ucu (manşet) ve bel bantlarında ya da vücudu saran elastik bluzlarda kullanılır.
Kaşkorse Penye: Ribana örgüye benzer ancak çizgileri daha kalın, belirgin ve aralıklıdır. Oldukça esnektir; kadın modasında fitilli bluzlar, hırkalar ve boğazlı kazaklar için çok popülerdir.
2. İplik Kalınlığına (Numarasına) Göre Çeşitler
Penye kumaşın kalınlığı ve yumuşaklığı, üretimde kullanılan iplik numarası ile doğrudan ilişkilidir (Rakam büyüdükçe iplik incelir, kumaş hafifler):
30/1 Penye: Standart t-shirt kalınlığıdır. Ne çok ince ne çok kalındır, ideal bir yazlık/mevsimlik dokuya sahiptir.
24/1 Penye: Orta-kalın bir dokudur. Daha tok duran, iç göstermeyen t-shirtler ve hafif sweatshirtler için kullanılır.
40/1 Penye: Çok ince, hafif ve yumuşak bir ipliktir. Genellikle lüks iç giyim, yazlık ince bluzlar ve hassas bebek tenine uygun kıyafetlerde tercih edilir.
3. İçerik ve Karışıma Göre Çeşitler
Likralı (Elastanlı) Penye: Süprem veya interlok örgüye elastan liflerin eklenmesiyle üretilir. Vücut hareketlerine mükemmel uyum sağlar, diz izi yapmaz ve yıkandıktan sonra formunu kaybetmez. Tayt, spor t-shirtü ve dar kesim kıyafetlerde kullanılır.
Viskon Penye: Pamuk yerine viskon liflerinden üretilen penye türüdür. Çok dökümlü, tiril tiril, parlak ve serin tutan bir yapısı vardır. Yazlık elbiselerde ve dökümlü ev giyiminde sıkça karşımıza çıkar.